Ankara
03:06

TR | CH | EN   
Pekin
08:06


Çin in toparlanma şekli

Çin ekonomisi 2020'nin baharındaki Covid-19 okundan sonra toparlanma yolunda. Yatırım, imalat faaliyeti ve tüketimdeki büyüme oranları izlenen yolu değiştirdi ve olumlu alana geçti. İhracat gibi bazı göstergeler, yılın ilk üç çeyreğinde yüzde 10'dan fazla olumlu büyüyerek beklentileri aştı.

Bir ekonominin bir ekonomik şoktan sonra nasıl toparlandığı onun toparlanmasının ne kadar güçlü olacağını belirler. 2009'a geri dönersek, Çin hükümetinin küresel krizden sonraki 4 trilyon yuanlık (605 milyar dolar) teşvik paketi bir kredi genişlemesi sağladı, bu da gölge bankacılık sektörünü genişletti ve borç düzeylerini alarm verici düzeylere çıkardı.

Elbette, Çin'in genel tepkisi ekonomiyi kurtardı ve etkileyici büyüme oranlarını sürdürdü. Ama yatırımlar altyapı projelerine ve konut inşaatına aktı ve büyük devlet iletmelerinin bilançolarına aktığı için, krizden öncekinden daha da büyük ekonomik bozukluklara yol açtı. Genel verimlilik artışı sonraki on yıl için küçük kaldı.

ÇİN'DE ETKİLEYİCİ BÜYÜME ORANLARI DEVAM ETTİ

Şimdi ise, Çin'in toparlanması, çalışma ve gider ekonomik faaliyetlerin başlayabilmesi için virüsü kontrol altına alacak önlemlerin eşlik etti, yine büyük bir teşvik planına dayanıyor. Ama şimdiye kadarki harcamaların çoğunu özel işletmelerden çok kamu sektörü yaptı. Dahası, son rakamlar Çin'in Covid-19 sonrası geri dönüşüne altyapı ve konut inşaatına yatırımın öncülük ederken, tüketimdeki büyümenin yavaş olduğu ve kriz öncesi seviyelere hiç yaklaşmadığını gösteriyor.

İnsanların normal hayatlarına devam etmeleri güvenli olsa da, hizmet sektörü gerçek bir toparlanmadan uzak. Aşırı ihtiyat nedeniyle, insanlar daha fazla tasarruf yapıyor ve daha az dışarı çıkıyor. Bu eğilim sadece Çin için değil, dünyanın geri kalanı için de kötü olabilir, çünkü bu diğer ekonomileri bekleyen şeyin göstergesi olabilir.

Endişelenmeyi gerektiren en az üç faktör daha var.

İlki, Çin'in ihracat rakamları bu yıl beklentileri aşarken, gelecek yıl daha hayal kırıcı olabilir. Çin 2020'de, başka yerlerde kapalıyken fabrikaları açık tutarak küresel "son çare tedarikçi" olarak hareket etti. Ve Çin'in mevcut büyümesine (yüz maskeleri gibi) hayati salgınla ilişkili mallar öncülük ettiği için, olumlu ticaret istatistikleri Çin'de üretimde bir değişikliği yansıttıkları kadar küresel talepte bir toparlanmayı yansıtmadı. Bu süreç küresel üretim yerlerinin yeniden açıldığı zaman ve tedarik zincirleri tekrar işlemeye başlayınca tersine dönecek.

DENGE YATIRIM VE TİCARETE DOĞRU DÖNÜYOR

İkinci endişe, toparlanmanın, yıllar süren ihracat ile yatırımdan uzaklaşan ve tüketime yönelen bir ekonomik yön değiştirmeden sonra, geniş bir yapısal kötülemeyi tetiklemiş olması. Bu bakımdan son yıllarda bazı ilerlemeler vardı, ama toparlanma sürecinde arz talebi yönettiği için, denge şimdi geri yatırım ve ticarete doğru dönüyor.

Böylece Çin'in makro ekonomik toparlanması mikro düzeydeki tehditleri gizliyor. 2020'nin üçüncü çeyreğinde, gelir büyümesi toparlanma göstermedi, hanehalkı tüketilebilir gelir azalıyor. Göçmen işçilere yönelik talep de özellikle sert etkilendi ve hiçbir toparlanma izi göstermiyor. Ve emek gücü katılım oranı salgının başlangıcında düştüğünden beri azalmış halde kaldı.

Üçüncü endişe kaynağı, ufukta finansal riskler görünüyor olması ve bu kez gerçek ekonomiden kaynaklanıyorlar. Şirket bilançoları zaman içinde büyük ölçüde kötüleşecek, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için. 2020'nin ilk yarısında, şirket borçları ile tasarrufları arasındaki açık görülmemiş düzeylere çıktı ve 10 trilyon yuana erişti. Bunu düzeltmek normal şartlar altında bile bir ya da iki yıl alır. Eğer nakit akışı uzun bir süre düşük kalırsa, özellikle ulaştırma, seyahat ve restoran sektörlerinde kötü borç riski artar. Bu tür borçlar finansal kuruluşlara önemli tehditler oluşturuyor çünkü banka varlıklarının niteliği (ve dolayısıyla kredi portföylerinin niteliği) kötüleşiyor.

ÇİN DAHA GÜVENLİ BİR YOL İZLEYECEK

Neyse ki, hükümetin kısa dönemli toparlanma önlemleri uzun dönemli reformların ilerlemesini yavaşlatsa da, hükümetin salgın sonrası harcama furyası geçen seferkinden daha fazla hedeflere yönelikti ve böylece başka bir kredi balonunu tetiklemesi ihtimal dışı. Bu paketin en dikkate değer özelliği yeniliğe yatırıma vurgu yapması. Hükümet, "yeni altyapılar" inşa etmek için, kaynakları geleneksel projelerden veri merkezlerine, yapay zekâ uygulamalarına ve elektrikçi araç şarj istasyonlarına yöneltiyor ve böylece yıl boyunca ileri teknoloji imalat ve hizmetlerine yatırımı yaklaşık yüzde 10 artırıyor.

Bu yüzden, özellikle finansal hizmetlerde olmak üzere ekonominin açılmasına bağlılığın devam etmesini beklemeliyiz. Çinli karar vericiler iç finansal sistemin daha rekabetçi ve artan jeopolitik gerginlikler ortamında Batılı kuruluşlarla ve şirketlerle daha entegre olması gerektiğini anladı.

Son olarak, Çin'in son, bir ulusal büyüme hedefinden vazgeçme kararı olumlu bir gelişme. Yerel ekonomiler üzerindeki yüksek Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYİH) rakamlarına ulaşma baskısı daha az olursa, bunun yerine istihdamı artırmak, insanların geçim şartlarını iyileştirmek, gıda ve enerji güvenliğini güçlendirmek ve küçük ve orta ölçekli şirketlere fırsatlar yaratmaya odaklanabilirler.

Çin 1978 sonrası reform ve dışa açılma döneminin ilk büyük ekonomik tehdidi ile karşılaştığından çok daha akıllı. Ekonomi olarak olgunlaştığı ve daha sabırlı olduğu için, kısa dönemli faydalar sağlamaya daha az niyetli ve uzun dönemde halkına fırsatlar yaratma konusunda daha fazla yatırım yapıyor. Toparlanma yavaş olabilir ama son sefer alınan rotadan daha yumuşak ve daha güvenli bir yol izleyecek.Chına daily




HABER KÖŞESİ
ETKİNLİKLER