Ankara
21:45

TR | CH | EN   
Pekin
02:45


Tarihi, bugünü ve geleceğiyle İpek Yolu..

İpek Yolu kavramını son günlerde daha sık duymaya başladık. Çin'in öncülüğünde geliştirilen Bir Kuşak - Bir Yol düşüncesi, tarihi bağları yeniden diriltmeyi hedefliyor. Peki, tarihi İpek Yolu neydi? Nasıl ortaya çıktı? Neden ve ne zaman İpek Yolu olarak adlandırıldı? Tarih boyunca hangi ünlü seyyahlar bu yolun yolcusu oldu? Ve yeni İpek Yolu neler getirecek?
Esasen yakın bir döneme kadar bu ticaret yolları hiçbir kayıtta İpek Yolu olarak geçmiyordu. Eskiden gidilen güzergâh yola adını verirdi; Semerkand Yolu, Kaşgar Yolu, Tebriz Yolu gibi... Veya yön belirten sözcüklerle yol tarif edilirdi; Kuzey Yolu, Güney Yolu, Batı Yolu...
1877 yılında coğrafyacı Baron Ferdinand von Richthofen, hazırladığı bir harita çalışmasında Çin'i Roma'ya bağlayan ticaret yollarına şu adı verdi: "The Silk Road." İpek Yolu adlandırmasının böylece ortaya çıktığı sanılıyor. Kuşkusuz tarihî İpek Yolu ne sadece tek bir yoldan, ne de sadece ipek ticaretinden ibaretti... Farklı yollar açılıyor, onlarca çeşit ürün uzak diyarlara gönderiliyordu. Sadece mallar değil; inançlar, kültürler, türküler, nakışlar, desenler, mimari biçimler de bu yolun yolcusuydu... Buhara'daki Kalan Minar'ın tuğla bezemesi, Sivas Ulu Cami'nin minaresinde karşımıza çıkabiliyordu...
İpek Yolu'nun ilk yolcusu...
İpek Yolu'nun bilinen ilk yolcusu, Han Hanedanı devlet adamı Zhang Qian'di. MÖ 138'de Orta Asya seyahatine çıktı. Ancak 12 yıl sonra MÖ 126'da Çin'e dönebildi. Zhang Qian, Batı'dan çok değerli bilgilerle ülkesine döndü.
İpek Yolu ismi çok sevimli görünüyor; ancak bu yolda seyahat her yolcunun harcı değildi. İpek Yolu, zorlu bir coğrafyayı, çetin hava şartlarını aşmak zorundaydı.
922 yılında İbn Fadlan'ın kervanı korkunç bir tipi yüzünden neredeyse yok olma noktasına gelmişti.
1287 yılında Moğolların Türk elçisi Rabban Çauma İpek Yolu'nda görüldü... Kuş uçmaz kervan geçmez yollarda neredeyse susuzluktan öleceğini not etti.
14. yüzyılın ilk yarısında İbn Battuta, bu yolu geçerken o kadar yorgun düştü ki, yere yığılmamak için kendini iple atına bağladı...
1247'de Moğollara elçi olarak giden Rahip Plan Carpin'in yolculuğu da bir hayli zorluydu...
Xian'dan İstanbul'a
Tarihî İpek Yolu, Xian'dan başlıyor. Buradan Dunhuang'a varan uzun Gansu koridoruna giriliyor, daha sonra yol ikiye ayrılıyor: Bir yol Tarım Havzası'ndan ve diğer yol Taklamakan Çölü'nün güneyinden geçiyor.
Taklamakan yoluyla gidince sırasıyla Miran, Çerçen, Niya, Kereya, Hotan, Yarkend ve Kaşgar'a ulaşılıyor. Tarım Havzası vasıtasıyla gidince ise Hami, Turfan ve nihayet yine Kaşgar...
Kaşgar, Hindistan yolunun son durağı. Kaşgarlı Mahmut, Kaşgar için "Aşağı Çin" diyor. Burası, İpek Yolu'nun en önemli duraklarından biriydi."Eskiden İpek Yolu, Orta Asya'nın servetiydi; bu yolun kapanmasıyla bölgede felaket çanları çalmış ve bu yolla birlikte kültürü de yok olmuştur. Bu yolların yeniden açılması, insanoğlunun yaratıcılığının doruğa çıktığı, tapınaklarında ve mağaralarında ölümsüz resimler ve heykeller yaratan seçkin sanatçıların ve Zerdüştlerin, İbn Sinaların dünyaya gözünü açtığı bu binlerce yıllık toprakların yeniden doğuşunu getirecek midir?"
Bir Kuşak - Bir Yol ve Türkiye
İşte bir Bir Kuşak-Bir Yol girşimi, bu toprakların yeniden doğuşunu sağlamak için her geçen gün şekillenmeye devam ediyor.
Bir Kuşak-Bir Yol girişimi, 65 ülkede 4,4 milyar insanı, yani dünya nüfusunun yüzde 63'ünü ilgilendiriyor. Bu, 21 trilyon dolarlık ekonomiye tekabül ediyor.
Türkiye Dışişleri Bakanlığı'na bağlı Stratejik Araştırmalar Merkezi'nden (SAM) Selçuk Çolakoğlu, yazdığı bir makalede şunu çok net ifade ediyor: "Bu projenin (Bir Kuşak - Bir Yol) gerçekleşmesini en çok isteyen iki ülke Türkiye ve Çin."
Türkiye, coğrafi konumu, tarihi ve kültürel arka planı gereği, bu projenin doğrudan muhataplarından ve aktörlerinden biri. Nitekim Türkiye, 2008 yılında İpek Yolu Girişimi ve Kervansaray Projesi'ni ileri sürdü. Çin de bu projenin ilgili ülkelerinden biriydi.
 
 

 




HABER KÖŞESİ
ETKİNLİKLER