Üç kurumun üst düzey temsilcilerinin katılımıyla gerçekleşen ve akşam yemeği ile devam eden programda, oldukça verimli ve çok boyutlu istişareler gerçekleştirildi. Dünyada ve bölgemizde hızla değişen jeopolitik dinamiklerin ele alındığı görüşmede; küresel sistemdeki yeni dengeler, Asya-Pasifik eksenindeki gelişmeler ve bu durumun bölgemize yansımaları üzerine kapsamlı fikir alışverişlerinde bulunuldu.

Toplantının en önemli gündem maddelerinden birini de Türkiye-Çin ilişkilerinin bugünü ve geleceği oluşturdu. İki ülke arasındaki tarihi, kültürel ve ekonomik bağların daha da derinleştirilmesi, değişen küresel düzende Türkiye ve Çin'in birlikte yaratabileceği fırsatlar ve stratejik iş birliği potansiyelleri üzerine yapıcı değerlendirmeler yapıldı.

Vakfımızın Kurumsal Belleğine Değerli Bir Not

Verimli geçen istişarelerin ve akşam yemeğinin ardından, DEVA Partisi Genel Başkanı Sayın Ali Babacan Vakfımızın anı defterini imzalayarak bu anlamlı ziyarete dair duygu ve düşüncelerini kaleme aldı. Sayın Babacan’ın nezaketle paylaştığı bu metin, Türkiye ile Çin arasındaki dostluk köprülerini pekiştirmeyi amaçlayan bu özel buluşmayı Vakfımızın kurumsal belleğinde daimi olarak kayda geçirmiş oldu.

Türkiye Çin Dostluk Vakfı olarak, ülkelerimiz arasındaki diyalog ve iş birliği zeminini güçlendiren bu tür üst düzey temaslara zemin hazırlamaktan ve ev sahipliği yapmaktan büyük bir memnuniyet duyuyoruz.

Bilindiği üzere, 1971 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda kabul edilen 2758 sayılı karar, Tayvan’ın Çin’in ayrılmaz bir parçası olduğunu ve Çin Halk Cumhuriyeti hükümetinin Çin’in BM’deki tek meşru temsilcisi olduğunu uluslararası hukuk nezdinde kesinliğe kavuşturmuştur. Buna rağmen ABD’nin, özellikle Sayın Trump’ın planlanan Çin ziyareti öncesinde Tayvan meselesini bir istikrarsızlaştırma aracı olarak kullanması, diplomatik nezaket ve uluslararası hukukla bağdaşmamaktadır.

7 Mayıs 2026 tarihinde Paraguay Devlet Başkanı’nın Tayvan’a gerçekleştirdiği ziyaret ve öncesinde Tayvan Bölge Lideri Lai Ching-te’nin Afrika’da Esvatini’de yaptığı temaslar, münferit diplomatik faaliyetler değil; aksine ABD’nin teşvikiyle kurgulanmış, BM kararlarının hilafına yürütülen birer meşruiyet devşirme çabasıdır. Güney Amerika’dan Afrika’ya kadar uzanan bu suni diplomasi trafiği, bölgesel ve küresel ekonominin lokomotifi haline gelen Çin’in yükselişini engelleme ve dikkatleri Batı blokunun, özellikle de Orta Doğu’da soykırıma varan eylemleriyle insanlık vicdanını yaralayan İsrail ve onun hamisi ABD’nin hukuk tanımaz politikalarından başka yöne çekme gayretidir.

ABD ve müttefiklerinin, küresel ekonomik dengeleri sarsan ve kendi hegemonyalarını koruma adına dünya barışını tehlikeye atan bu tutumları, "Tek Çin" ilkesine dayanan uluslararası konsensüsü zayıflatmayı hedeflemektedir. Bazı devletlerin ABD güdümünde birer araç olarak kullanılarak Lai Ching-te’nin sözde meşruiyetini tanıma girişimleri, diplomasi tarihine birer stratejik hata olarak geçecektir.

Çin Halk Cumhuriyeti’nin toprak bütünlüğüne ve egemenliğine yönelik her türlü doğrudan veya dolaylı müdahale, yalnızca bölge barışını değil, küresel tedarik zincirlerini ve ekonomik istikrarı da telafisi güç bir çıkmaza sürükleyecektir. Türkiye ve Çin arasındaki köklü dostluk ve stratejik iş birliği perspektifinden bakıldığında, uluslararası toplumun BM kararlarına sadık kalması ve suni krizlerle barış ortamını bozmaya çalışan odaklara karşı durması hayati önem taşımaktadır.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

As is well known, Resolution 2758, adopted by the United Nations General Assembly in 1971, conclusively established in international law that Taiwan is an inalienable part of China and that the government of the People's Republic of China is the sole legitimate representative of China at the UN. Despite this, the US's use of the Taiwan issue as an instrument of destabilization, especially prior to Mr. Trump's planned visit to China, is incompatible with diplomatic courtesy and international law.

The visit of the President of Paraguay to Taiwan on May 7, 2026, and the prior engagements of Taiwan Regional Leader Lai Ching-te in Eswatini in Africa, are not isolated diplomatic activities; on the contrary, they are efforts to garner legitimacy, orchestrated with the encouragement of the US and conducted in violation of UN resolutions. This artificial diplomatic traffic, extending from South America to Africa, is an endeavor to impede the rise of China, which has become the locomotive of the regional and global economy, and to divert attention from the lawless policies of the Western bloc, particularly Israel, whose actions in the Middle East amount to genocide and wound the conscience of humanity, and its patron, the US.

These attitudes of the US and its allies, which shake global economic balances and endanger world peace in order to preserve their own hegemony, aim to weaken the international consensus based on the "One China" principle. The attempts of some states, used as instruments under US direction, to recognize the so-called legitimacy of Lai Ching-te will go down in diplomatic history as strategic mistakes.

Any direct or indirect interference with the territorial integrity and sovereignty of the People's Republic of China will drag not only regional peace but also global supply chains and economic stability into an impasse from which it will be difficult to recover. Viewed from the perspective of the deep-rooted friendship and strategic cooperation between Türkiye and China, it is of vital importance that the international community remains loyal to UN resolutions and stands against circles that attempt to disrupt the environment of peace through artificial crises.

Respectfully announced to the public.

Toplantı iki oturum şeklinde gerçekleştirildi. 1’inci oturumda '2'nci Dünya Savaşı'ndan ders almalıyız', 'Savaş sonrası yeni dünya düzenini birlikte korumalıyız', 'Birlikte tek taraflılığa karşı çıkmalıyız' konuları ele alınırken, 2’nci oturumda ‘Küresel Güvenlik Girişimi'ni birlikte hayata geçirmeliyiz, güvenliği birlikte korumalıyız' konuları ele alındı.

Çin Halk Cumhuriyeti Büyükelçisi Jiang Xuebin, 2'nci Dünya Savaşı'nın, dört kıtadan 80'den fazla ülke ve bölgeden 2 milyardan fazla insanı etkilediğini belirtti. Savaşın, dünyaya büyük felaketler getirerek, insan uygarlığında eşi görülmemiş yıkıma yol açtığını aktaran Xuebin, "İlk başlayan ve en uzun süren harekat olan, Çin halkının Japon saldırganlığına karşı direniş savaşı, 35 milyon can kaybıyla büyük bir milli fedakarlık göstererek, faşizme karşı savaşın doğu cephesini oluşturmuştur" dedi.

'Geçmiş geleceğe ışık tutar'

Xuebin, tarihin en iyi ders kitabı ve en iyi uyarıcı olduğunu söyleyerek, "Çin halkı savaşın getirdiği acıları asla unutmaz ve barışı yorulmak bilmeden aramaktadır. Geçmiş geleceğe ışık tutar. Tarihsel deneyimleri ve dersleri unutmamalıyız. Kini sürdürmek için değil, iyi kalpli insanların barışa duyduğu özlemleri ve kararlılıklarını uyandırmak için tarihten ders alıp geleceğe bakmalıyız.

Tüm dünya halkları, barışın kolaylıkla elde edilmediğini ve daha da fazla değer verilmesi gerektiğini asla unutmamalıdır. Kalıcı barış sağlamak için, 2'nci Dünya Savaşı'na doğru tarihsel bakış açıyla bakmalı ve tarihsel gerçekleri savunmalıyız" diye konuştu. etkinliğe Türkiye Çin Dostluk Vakfı adına Vakfın Genel Müdürü Gamze Dürmez katıldı.