Dünya artık tek kutuplu değil, ama tam olarak çok kutuplu da değil. Uzun zamandır dünya tarihinde baskın model olan Yunan ve Roma dünya düzeni modeli veya ABD'nin dediği gibi kurallara dayalı dünya düzeni, yıpranmış, modası geçmiş ve zamanın gerisinde kalmıştır. Peki bu kurallar nelerdir, kim koyuyor ve nasıl? Kimse bilmiyor. Batı ülkeleri yeni sömürgeci düzenlerini yaymaya çalışırken, Başkan Xi Jinping liderliğindeki Çin Halk Cumhuriyeti, gelişmekte olan ülkeleri yönetmeye ve Çin'in üretim yoluyla elde ettiği büyük refahı gelişmekte olan ülkelerle yatırım olarak paylaşmaya başladı. Ancak tıpkı yol olmayan yerde arabanın gidemeyeceği gibi, refahı artırmak için altyapı gereklidir. Refahı genişletmek ve yaymak için gereken altyapı ise Kuşak ve Yol Girişimi'dir.

Birçok propagandacı eleştirmenin iddia ettiğinin aksine, Kuşak ve Yol Girişimi kötü niyetli bir komplo veya Çin'in jeopolitik emellerini borç köleliği yaratarak ülkelere dayatma projesi değildir. Bugün, Panama Kanalı küresel ısınmanın neden olduğu kuraklık nedeniyle zaman zaman kullanılamaz hale geliyor, Süveyş Kanalı aylarca mahsur kalan bir gemi nedeniyle bloke oldu ve Husilerin ticaret gemilerine yönelik saldırıları kanalı aksattı. Pandemi, dünyanın ticaret yollarının ve tedarik zincirlerinin son derece kırılgan ve hayati önem taşıdığını gösterdi. Büyük bir felaket durumunda milyonlarca insanı kurtarabilecek bir ilaç, aşı veya maddenin kimseye ulaştırılamadığı bir dünyayı hayal edebiliyor musunuz? Sadece bu nedenle bile, dünya Çin Halk Cumhuriyeti'nin öngörüsünü alkışlamalı ve Kuşak ve Yol Girişimini desteklemelidir.

Sürekli olarak Kuşak ve Yol Girişimi'ni eleştiren ve karalayan Batı bile artık güneşi karalayamaz ve gelişen ve değişen dünyaya ayak uydurmak zorunda olduğunu çok iyi bildiği için önlemler almaya çalışıyor. Bu nedenle, Eylül 2023'te Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'deki G20 zirvesinde kendi alternatif Kuşak ve Yol projesini duyurmak zorunda kaldı. Ancak herkesin bildiği gibi, büyük güçler asla plansız hareket etmez. Bu nedenle, sorulacak sorular bize yol gösterecektir. Hindistan'ın neden seçildiği, Süveyş Kanalı'nı atlayarak Suudi Arabistan üzerinden geçen güzergahın ve bir zamanlar ölümcül düşmanı olan İsrail'in Hayfa limanına giden güzergahın neden tercih edildiği gibi sorularla devam edeceğiz.

Hasan Çapan - Türkiye Çin Dostluk Vakfı Başkanı

Vakıf Başkanı Hasan Çapan’ın ev sahipliğinde gerçekleşen programa, Çin’in Ankara Büyükelçisi Jiang Xuebin’in yanı sıra çok sayıda davetli katıldı. Etkinlikte konuşmacı olarak Gazeteci Zeynep Gürcanlı, Gazeteci Ümit Zileli, Gazeteci Yavuz Selim Demirağ, Gazeteci Mehmet Ali Güller, Avukat Eda Lermi Zorer, Emekli Tuğgeneral Haldun Solmaztürk, Prof. Dr. Hasan Ünal ve Eski Milli Eğitim, Gençlik ve Spor Bakanı Vehbi Dinçerler yer aldı.

“Xinjiang, Çin’in Batıya açılan altın koridoru haline geldi”

Etkinliğin açılış konuşmasını Çin’in Ankara Büyükelçisi Jiang Xuebin gerçekleştirdi. Çin Komünist Partisi’nin güçlü liderliği sayesinde Xinjiang’ın tüm alanlarda önemli gelişmeler kaydettiğini vurgulayan Xuebin, bölgenin yoksullukla mücadelesini başarıyla tamamladığını belirterek, bu ilerlemenin Çin’in kararlı kalkınma politikalarının bir sonucu olduğunu söyledi:

“Son 70 yılda, Çin Komünist Partisi’nin güçlü liderliği altında Xinjiang tüm alanlarda tarihî başarılara imza attı. Ülke genelinde olduğu gibi, Xinjiang da yoksullukla mücadelesini başarıyla tamamladı ve kapsamlı bir refah toplumu inşa etti. Bölgenin gayrisafi yurt içi hasılası 1,23 milyar yuandan 2,05 trilyon yuana yükselerek tam 203 kat arttı. Ayrıca kırsal kesimde yaşayan 3 milyon 60 bin yoksul vatandaşın tamamı yoksulluktan kurtuldu.

Xinjiang artık Avrasya kıtasını birbirine bağlayan altın bir koridor hâline gelmiştir. Bir zamanlar uzak bir iç bölge olarak görülen Xinjiang, bugün Çin’in batıya açılan ön cephesine dönüşmüştür. Eskiden çorak çöllerle kaplı olan bu topraklar, artık yeşil kalkınmanın simgesi hâline gelmiştir.

Bölgenin nüfusu 1953’te 4,78 milyondan 2020’de 25,85 milyona yükselmiştir. Azınlık nüfusu ise 4,45 milyondan 14,93 milyona çıkmıştır. Tüm etnik grupların kültürel yaşamı giderek zenginleşmiş; birlikte yaşama, birlikte öğrenme, birlikte inşa etme, birlikte paylaşma, birlikte çalışma ve birlikte eğlenme anlayışı güçlenmiştir. İnsanlar adeta “nar taneleri gibi birbirine sıkı sıkıya kenetlenmiştir.”

“Gelin, görün ve gerçek Xinjiang’ı tanıyın”

Büyükelçi Jiang Xuebin, Xinjiang hakkında olumsuz değerlendirmelerin dile getirildiğini belirterek, bunun temel nedeninin bilgi eksikliği olduğunu vurguladı. Türk dostlarını Xinjiang’a davet ederek bölgedeki gelişmeleri yerinde görmeye çağıran Xuebin, şunları söyledi:

"Uluslararası alanda Xinjiang hakkında bazı olumsuz sesler duyuluyor. Bunun büyük ölçüde yetersiz bilgiye dayandığını ve bazı Çin karşıtı çevrelerin kasıtlı karalamalarının da bunda rol oynadığını biliyoruz. Ancak “görmek, inanmanın ön koşuludur.”

Son dönemde Türkiye toplumunun farklı kesimlerinden dostlarımız Xinjiang’ı ziyaret etti; ekonomik gelişmeye, toplumsal uyuma, dini hoşgörüye ve etnik barışa bizzat tanıklık ettiler. Bu ziyaretlerin ardından paylaşılan izlenimler Türkiye’de geniş yankı uyandırdı ve Xinjiang’a yönelik önyargılı eleştirilere güçlü bir yanıt oluşturdu. Daha fazla önyargısız Türk dostumuzu Xinjiang’a davet ediyoruz. “Gelin, görün, gerçek ve çok boyutlu Xinjiang’ı tanıyın.”

Çin’in kalkınma gücü, birlikte başarma iradesinden kaynaklanıyor

Xuebin, Çin’in kalkınma başarısının, Çin Komünist Partisi’nin merkezi ve bütüncül liderliği sayesinde ülkenin tek yürek hâlinde kalkınmaya odaklanabilmesinden kaynaklandığını belirterek şunları söyledi:

“Xinjiang’daki 70 yıllık büyük dönüşüm, Çin ulusunun büyük yeniden dirilişinin somut bir yansımasıdır. Çin’in bu denli kalkınma mucizeleri gerçekleştirebilmesinin en önemli nedenlerinden biri, Çin Komünist Partisi’nin merkezi ve bütüncül liderliği altında ülkenin tek yürek hâlinde kalkınmaya odaklanabilmesi ve büyük hedefleri birlikte başarabilmesidir. Birinci Beş Yıllık Plan’dan On Dördüncü Beş Yıllık Plan’a kadar değişmeyen temel amaç, Çin’i modern ve sosyalist bir ülke hâline getirmektir.”

“Çin, 15. Beş Yıllık Plan ile modernleşmede yeni bir döneme giriyor”

Çin Komünist Partisi 20. Merkez Komitesi’nin 4. Genel Kurulu’nun başarıyla tamamlandığını hatırlatan Xuebin, bu toplantının Çin’in önümüzdeki beş yıla yönelik büyük vizyonunu ortaya koyduğunu belirterek, Çin tarzı modernleşmenin derinlemesine ilerletilmesi konusunda yön gösterici bir rol üstlendiğini ifade etti ve şunları söyledi:

"Kısa süre önce, tüm dünyanın dikkatini çeken Çin Komünist Partisi 20. Merkez Komitesi’nin 4. Genel Kurulu başarıyla tamamlandı. Toplantıda, “Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi’nin 15. Beş Yıllık Ulusal Ekonomik ve Sosyal Kalkınma Planı’nın Hazırlanmasına İlişkin Önerileri” kabul edildi.

Bu belge, “15. Beş Yıllık Plan” döneminde Çin’in ekonomik ve sosyal kalkınmasına yön verecek temel ilkeleri ve öncelikli hedefleri ortaya koydu. Aynı zamanda, önümüzdeki beş yıla ilişkin büyük vizyonu çizerek Çin tarzı modernleşmenin derinlemesine ilerletilmesi için yol gösterici bir çerçeve sundu.

Çin, önümüzdeki dönemde bilim ve teknolojide yüksek düzeyde kendi kendine yeterliliği ve yenilik kapasitesini hızla artırmayı, yeni nitelikli üretim güçleri geliştirmeyi ve modern bir kalkınma düzeni inşa etmeyi hedefliyor. Ayrıca yüksek düzeyde dışa açılımı genişletmeyi, çok taraflı ticaret sistemini korumayı, uluslararası dolaşımı güçlendirmeyi ve ticaretin yenilikçi gelişimini teşvik etmeyi planlıyor.

Çin, çift yönlü yatırım işbirliği alanlarını genişleterek ve “Kuşak ve Yol” Girişimi’ni yüksek kaliteyle hayata geçirerek karşılıklı faydaya dayalı yeni bir işbirliği dönemine adım atmayı amaçlıyor."

“Çin ve Türkiye, modernleşme yolunda omuz omuza ilerleyecek”

Gelecek yıl Türkiye ile Çin’in diplomatik ilişkilerinin 55. yıl dönümünü önemli bir fırsat olarak gördüklerini belirten Xuebin, bu anlamda iki ülkenin tüm alanlarda işbirliğini derinleştirerek modernleşme yolunda omuz omuza ilerleyeceğini ifade etti:

"Bugün tarihî bir dönüm noktasında bulunan Çin, mevcut fırsatları değerlendirerek Çin tarzı modernleşmeyi kararlılıkla ilerletecektir. Türk halkı da “Türkiye Yüzyılı” vizyonunu hayata geçirme yolunda yeni bir seferberlik başlatmıştır.

Her iki tarafın da iki ülke liderlerinin vardığı önemli uzlaşmaları rehber edinmesi, gelecek yıl kutlanacak diplomatik ilişkilerin 55. yıl dönümünü bir fırsat olarak görmesi, kalkınma stratejilerini uyumlaştırması, siyasi güveni pekiştirmesi, tüm alanlarda somut işbirliğini derinleştirmesi ve çok taraflı platformlarda koordinasyonu güçlendirmesi büyük önem taşımaktadır. Bu şekilde, Çin-Türkiye stratejik işbirliği ilişkisi yeni bir zirveye ulaşacaktır."

“Türkiye-Çin dostluğu için yıllardır mücadele ediyoruz”

Büyükelçinin konuşmasının ardından söz alan Türkiye-Çin Dostluk Vakfı Başkanı Hasan Çapan, yıl içerisinde Çin’e iki kez ziyaret gerçekleştirdiklerini belirterek, bu ziyaretler kapsamında üst düzey temaslarda bulunduklarını ifade etti. Çapan, konuşmasında şunları söyledi:

“Türkiye-Çin dostluğu uzun yıllardır, Vakfımız aracılığıyla imkânlarımız dâhilinde gelişmesi ve ülkelerimiz arasındaki ilişkilerin daha ileri bir safhaya ulaşabilmesi için elimizden geldiğince, gücümüz nispetinde destek olmaya çalışarak sürdürdüğümüz bir mücadeledir.

Çin’e yakın zamanda iki ziyarette bulunduk. Bunlardan biri, siyasetçi, politikacı ve akademisyenlerden oluşan bir grupla gerçekleştirildi. Şanghay ve Hangzhou’ya gittik.

Bu ziyaret kapsamında, başta yapay zeka olmak üzere birçok alanda üst düzey teknolojik gelişmelerin yaşandığı tesislerde temas ve ziyaretlerde bulunduk. Akıl almaz teknolojilerin gelişimini yerinde izlemeye çalıştık.

Üniversite ziyaretlerimiz ve birçok kurumla gerçekleştirdiğimiz görüşmeler oldu. Elbette tüm bu temaslar oldukça faydalıydı.”

“Xinjiang meselesi Batı’nın uydurduğu bir hikâye”

Çapan, Xinjiang meselesinin Batı tarafından uzun süredir vakıflar üzerinden fonlanarak organize edildiğini ve bu yapının Türkiye-Çin ilişkilerini sabote etmeyi hedeflediğini söyledi. Bölgeye gidip yerinde gözlemde bulunduklarını belirten Çapan, Han Çinlileri ile azınlıklar arasındaki farklara da dikkat çekerek şunları ifade etti:

“Xinjiang meselesi, Batı’nın yıllardır bazı kurumlar aracılığıyla, özellikle bazı kongrelere bağlı vakıflar üzerinden fon ayırarak organize ettiği bir kampanyadan ibarettir. Bu yapı, Avrupa üzerinden ve Türkiye’deki bazı kuruluşlar ve dernekler vasıtasıyla Türkiye-Çin ilişkilerini sabote etmeyi hedeflemiştir.

Biz bölgeye gidip yerinde gördük. Örneğin, bir Han Çinlisinin üniversiteye girebilmesi için 500 puan alması gerekirken, bir azınlık mensubu 400 puanla üniversiteye kabul edilebiliyor. Azınlık öğrenciler 16 yıl boyunca ücretsiz eğitim alabiliyor. Yurt hizmetinden ücretsiz faydalanıyor, ayrıca okula gittiği için aylık 1000 yuan maaş alıyor. Han Çinlileri için bu imkanlar yalnızca 9 yıl ile sınırlı.

İş yerlerinde işe alımda da denge gözetiliyor; %50 Han Çinlisi, %50 azınlık kotası uygulanıyor. Ücretlendirmede ise azınlık çalışanlara, bulundukları konuma göre %10 ila %20 oranında daha yüksek maaş veriliyor. Bunun sebebi, azınlık olmaları nedeniyle bazı ihtiyaçlarını daha rahat karşılayabilmelerinin sağlanması. Dolayısıyla “Xinjiang meselesi” tamamen bir hurafedir. Batı’nın uydurduğu, gerçekle bağdaşmayan bir hikâyeden ibarettir.”

Çin Halk Cumhuriyeti’nin son yıllarda kaydettiği istikrarlı ekonomik büyüme ve dünya ticaretindeki payını katlayarak artırması, küresel dengeleri yeniden şekillendirmiştir. Bu yükseliş, bazı Batılı ekonomilerde endişe yaratırken, ne yazık ki Asya-Pasifik bölgesinde de suni korkular üretilmek istenmektedir.

Japonya Başbakanı Sanae Takaichi’nin söylemleri, tarihin acı sayfalarını hatırlatan bir yöne evrilmektedir. 1895 yılında Japonya tarafından gerçekleştirilen Tayvan ve çevresindeki adaların işgali hafızalarda tazeyken, bugün Çin’e karşı takındıkları tavır manidardır. Oysa tarih ve hukuk bu konuda nettir: 1971 yılında BM Genel Kurulu’nda kabul edilen 2758 sayılı karar ile Tayvan’ın bağımsız bir statüye sahip olmadığı, Çin Halk Cumhuriyeti’nin ayrılmaz bir parçası olduğu tüm dünya tarafından tescil edilmiştir.

Etnik, kültürel ve tarihsel kökleri bütünüyle Çin medeniyetine ait olan Tayvan’ın, Anavatan ile et ve tırnak gibi olduğunu Japonya’nın artık idrak etmesi gerekmektedir.

Şunu tüm dünya net bir şekilde bilmelidir: Dışarıdan yapılan kışkırtmalarla bir ailenin fertlerini birbirine düşüremezsiniz. Tarih göstermiştir ki, üçüncü tarafların müdahaleleri Çin halkını bölmek yerine ancak daha sıkı kenetlenmelerini sağlar. Tayvan’ın bir sorunu olduğunda çözüm yeri yine Anavatan Çin olacaktır. Boş hamaset ve siyasi retoriklerle Çin’in ekonomik, sosyal ve kültürel gelişimini engelleme çabaları beyhudedir.

5000 yıllık Çin devlet geleneğine bakıldığında, Çin’in asla emperyalist ve saldırgan bir politika izlemediği görülür. Çin, hiçbir ülkenin doğal kaynakları için işgal ve kıyım yapmamış; bugün dünyanın bazı coğrafyalarında maalesef şahit olduğumuz gibi yaşlıları, kadınları ve çocukları hedef almamıştır. Tam tersine Çin, dış siyasetini "Kazan-Kazan" prensibi üzerine kurarak, işbirliği yaptığı ülkelerin ekonomisini altyapı projeleriyle kalkındırmayı temel bir politika olarak benimsemiştir.

Bu bağlamda Japonya’nın Tayvan ile ilgili son açıklamalarını mesnetsiz ve anlamsız buluyorum. Çin’i Tayvansız, Tayvan’ı Çinsiz düşünmek hayalden öteye geçemez. Tayvan ve Çin tek bir ailedir; aile fertlerinin arasına girilemez.

Çin Halk Cumhuriyeti, Tayvan konusunun kendileri için bir "kırmızı çizgi" olduğunu dünya kamuoyu ile defaatle paylaşmıştır. Bu konu tartışmaya kapalıdır. Türkiye için Kıbrıs meselesi ve KKTC nasıl vazgeçilmez, hayati bir "Milli Dava" ise; Çin Halk Cumhuriyeti için de Tayvan’ın anlamı odur. Baba evladını bırakmaz, Anavatan parçasından vazgeçmez.

Hasan ÇAPAN - Türkiye Çin Dostluk Vakfı (TÇDV) Başkanı

Son günlerde Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun, Amerika Birleşik Devletleri tarafından diplomatik teamüllere ve uluslararası hukukun en temel ilkelerine aykırı bir şekilde alıkonularak yargılanmak üzere ABD’ye götürülmesi, küresel sistemde endişe verici bir eşiğin aşıldığını göstermektedir. Bir devlet başkanının, başka bir devletin kolluk güçleri tarafından “zorla getirilmesi”, egemenlik haklarının açık ihlali olmasının ötesinde, “güçlünün hukukunun” uluslararası normların yerini aldığı tehlikeli bir döneme işaret etmektedir.

Bu hukuksuz eylem üzerinden yapılan analizlerde, ABD’nin bu müdahalesinin bir emsal teşkil edeceği ve büyük güçlerin komşu coğrafyalarda benzer adımlar atacağı öne sürülmektedir. Ne yazık ki, Batı merkezli medya organları ve bazı düşünce kuruluşları, bu kaotik durumu fırsat bilerek okları Çin Halk Cumhuriyeti’ne çevirmekte ve tamamen ilgisiz bir bağlam olan Tayvan meselesini gündeme getirmektedir. “ABD Venezuela’ya müdahale etti, Çin de buna karşılık Tayvan’ı işgal edecek” şeklindeki akıldışı ve hiçbir jeopolitik temele dayanmayan iddialar, kamuoyunu manipüle etmeye yöneliktir.

Bu noktada iki temel gerçeğin altını çizmek elzemdir:

Birincisi, Çin Halk Cumhuriyeti’nin dış politika doktrini, “Barışçıl Birlikte Yaşama” ilkeleri üzerine kuruludur. Çin Halk Cumhuriyeti, tarihinin hiçbir döneminde doğal kaynak sömürüsü veya rejim değişikliği amacıyla başka ülkelere askeri müdahalede bulunmamış, yıkıcı bir emperyal ajanda izlememiştir. Çin’in yükselişi askeri işgallerle değil, ticaret, teknoloji ve karşılıklı kalkınma projeleriyle gerçekleşmektedir. Dolayısıyla Çin’i, Batı’nın müdahaleci alışkanlıklarıyla kıyaslamak tarihsel ve politik bir hatadır.

İkincisi ve en önemlisi, Tayvan konusu, Venezuela örneğindeki gibi iki egemen devlet arasındaki bir çatışma değil, Çin’in bir iç meselesidir. Tarihi, kültürü, etnik yapısı ve uluslararası hukukun kabul ettiği “Tek Çin” ilkesi gereği Tayvan, Çin’in ayrılmaz bir parçasıdır. Çin Halk Cumhuriyeti, Tayvan ile barışçıl yeniden birleşmeyi temel hedef olarak koymuşken, bu süreci bir “işgal” veya “istila” gibi lanse etmek, meseleyi bağlamından koparmaktır. Yabancı güçlerin bu iç meseleye müdahil olma çabası ne kadar yanlışsa, Venezuela’da yaşanan hukuksuzluğu Tayvan ile ilişkilendirmek de o derece art niyetlidir.

ABD’nin, başka ülkelerin egemenliğini hiçe sayan eylemlerini meşrulaştırmak veya hedef saptırmak adına Çin üzerinden ürettiği bu senaryolara itibar edilmemelidir. Türkiye olarak bizler; egemenliğe saygı, iç işlerine karışmama ve karşılıklı fayda prensipleri çerçevesinde Çin ile ilişkilerimizi derinleştirmeye devam etmeliyiz. Bölgemizi ve dünyayı kaosa sürüklemek isteyenlere, uluslararası hukuku ve diplomasiyi savunarak cevap vermek en doğru tavır olacaktır.

Hasan ÇAPAN, TÇDV Başkanı

Geceye; Emekli Büyükelçi Ünal Çeviköz, Emekli Büyükelçi Ersin Erçin, Eski Başbakan Yardımcısı Şükrü Sina Gürel, Eski Devlet Bakanı Ufuk Söylemez, Eski Milletvekili Hüseyin Kocabıyık ve Emekli Tuğgeneral Haldun Solmaztürk gibi devlet yönetiminde ve diplomaside önemli görevler üstlenmiş isimler teşrif etti. Çok sayıda değerli akademisyen, gazeteci, yazar ve iş insanı da bu dostluk sofrasında bir araya geldi.

Samimi bir ortamda gerçekleşen yemekte yapılan konuşmalarda, Türkiye ve Çin arasındaki işbirliğinin ve kültürel bağların güçlendirilmesinin önemi vurgulandı. Katılımcılar, yaklaşan 2026 yılına dair umutlarını dile getirirken, yeni yılın her iki ülke halkına ve tüm dünyaya barış, refah ve mutluluk getirmesi temennisinde bulundu.

Türkiye Çin Dostluk Vakfı olarak, bu güzel geceye katılarak dostluğumuzu paylaşan tüm konuklarımıza teşekkür eder, 2026 yılının başarılarla dolu geçmesini dileriz.

Toplantı iki oturum şeklinde gerçekleştirildi. 1’inci oturumda '2'nci Dünya Savaşı'ndan ders almalıyız', 'Savaş sonrası yeni dünya düzenini birlikte korumalıyız', 'Birlikte tek taraflılığa karşı çıkmalıyız' konuları ele alınırken, 2’nci oturumda ‘Küresel Güvenlik Girişimi'ni birlikte hayata geçirmeliyiz, güvenliği birlikte korumalıyız' konuları ele alındı.

Çin Halk Cumhuriyeti Büyükelçisi Jiang Xuebin, 2'nci Dünya Savaşı'nın, dört kıtadan 80'den fazla ülke ve bölgeden 2 milyardan fazla insanı etkilediğini belirtti. Savaşın, dünyaya büyük felaketler getirerek, insan uygarlığında eşi görülmemiş yıkıma yol açtığını aktaran Xuebin, "İlk başlayan ve en uzun süren harekat olan, Çin halkının Japon saldırganlığına karşı direniş savaşı, 35 milyon can kaybıyla büyük bir milli fedakarlık göstererek, faşizme karşı savaşın doğu cephesini oluşturmuştur" dedi.

'Geçmiş geleceğe ışık tutar'

Xuebin, tarihin en iyi ders kitabı ve en iyi uyarıcı olduğunu söyleyerek, "Çin halkı savaşın getirdiği acıları asla unutmaz ve barışı yorulmak bilmeden aramaktadır. Geçmiş geleceğe ışık tutar. Tarihsel deneyimleri ve dersleri unutmamalıyız. Kini sürdürmek için değil, iyi kalpli insanların barışa duyduğu özlemleri ve kararlılıklarını uyandırmak için tarihten ders alıp geleceğe bakmalıyız.

Tüm dünya halkları, barışın kolaylıkla elde edilmediğini ve daha da fazla değer verilmesi gerektiğini asla unutmamalıdır. Kalıcı barış sağlamak için, 2'nci Dünya Savaşı'na doğru tarihsel bakış açıyla bakmalı ve tarihsel gerçekleri savunmalıyız" diye konuştu. etkinliğe Türkiye Çin Dostluk Vakfı adına Vakfın Genel Müdürü Gamze Dürmez katıldı.

January 7, 2026

The recent detention of Venezuelan President Nicolas Maduro by the United States violates diplomatic conventions and the most fundamental principles of international law. His transfer to the U.S. for trial further indicates that a worrying threshold has been crossed in the global system.

The ""forcible abduction"" of a head of state by the law enforcement forces of another nation goes beyond a clear violation of sovereign rights; it signals a dangerous era where ""the rule of force"" replaces international norms.

Analyses regarding this unlawful act suggest that this U.S. intervention will set a precedent and that major powers will take similar steps in neighboring geographies. Unfortunately, Western-centric media outlets and certain think tanks are seizing this chaotic situation as an opportunity to turn their focus toward the People's Republic of China, bringing up the Taiwan issue, which is a completely unrelated context.

Preposterous claims such as ""The U.S. intervened in Venezuela, so China will invade Taiwan in response"" lack any geopolitical basis and are intended to manipulate public opinion.

At this point, it is essential to underline two fundamental truths:

First, the foreign policy doctrine of the People's Republic of China is built upon the Five Principles of Peaceful Coexistence. The People's Republic of China has never, at any point in its history, engaged in military intervention in other countries for the purpose of natural resource exploitation or regime change, nor has it pursued a destructive imperial agenda. China's rise is occurring not through military occupations, but through trade, technology, and mutual development projects. Therefore, comparing China with the West's interventionist habits is a historical and political error.

Second and most importantly, the Taiwan issue is not a conflict between two sovereign states as in the Venezuela example, but is an internal matter of China. By virtue of its history, culture, ethnic structure, and the ""One China"" principle accepted by international law, Taiwan is an inseparable part of China. While the People's Republic of China has set peaceful reunification with Taiwan as a primary goal, portraying this process as an ""occupation"" or ""invasion"" distorts the context completely. Just as the effort of foreign powers to intervene in this domestic issue is wrong, associating the lawlessness experienced in Venezuela with Taiwan is equally malicious.

No credence should be given to these scenarios produced regarding China, which are used to legitimize the U.S.'s actions that disregard the sovereignty of other nations or to divert attention.

For Türkiye, we must continue to deepen our relations with China within the framework of respect for sovereignty, non-interference in internal affairs, and mutual benefit principles. Responding to those who wish to drag our region and the world into chaos by defending international law and diplomacy will be the most correct stance.

Hasan ÇAPAN, President of TCFF

Son günlerde Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun, Amerika Birleşik Devletleri tarafından diplomatik teamüllere ve uluslararası hukukun en temel ilkelerine aykırı bir şekilde alıkonularak yargılanmak üzere ABD’ye götürülmesi, küresel sistemde endişe verici bir eşiğin aşıldığını göstermektedir. Bir devlet başkanının, başka bir devletin kolluk güçleri tarafından “zorla getirilmesi”, egemenlik haklarının açık ihlali olmasının ötesinde, “güçlünün hukukunun” uluslararası normların yerini aldığı tehlikeli bir döneme işaret etmektedir.

Bu hukuksuz eylem üzerinden yapılan analizlerde, ABD’nin bu müdahalesinin bir emsal teşkil edeceği ve büyük güçlerin komşu coğrafyalarda benzer adımlar atacağı öne sürülmektedir. Ne yazık ki, Batı merkezli medya organları ve bazı düşünce kuruluşları, bu kaotik durumu fırsat bilerek okları Çin Halk Cumhuriyeti’ne çevirmekte ve tamamen ilgisiz bir bağlam olan Tayvan meselesini gündeme getirmektedir. “ABD Venezuela’ya müdahale etti, Çin de buna karşılık Tayvan’ı işgal edecek” şeklindeki akıldışı ve hiçbir jeopolitik temele dayanmayan iddialar, kamuoyunu manipüle etmeye yöneliktir.

Bu noktada iki temel gerçeğin altını çizmek elzemdir:

Birincisi, Çin Halk Cumhuriyeti’nin dış politika doktrini, “Barışçıl Birlikte Yaşama” ilkeleri üzerine kuruludur. Çin Halk Cumhuriyeti, tarihinin hiçbir döneminde doğal kaynak sömürüsü veya rejim değişikliği amacıyla başka ülkelere askeri müdahalede bulunmamış, yıkıcı bir emperyal ajanda izlememiştir. Çin’in yükselişi askeri işgallerle değil, ticaret, teknoloji ve karşılıklı kalkınma projeleriyle gerçekleşmektedir. Dolayısıyla Çin’i, Batı’nın müdahaleci alışkanlıklarıyla kıyaslamak tarihsel ve politik bir hatadır.

İkincisi ve en önemlisi, Tayvan konusu, Venezuela örneğindeki gibi iki egemen devlet arasındaki bir çatışma değil, Çin’in bir iç meselesidir. Tarihi, kültürü, etnik yapısı ve uluslararası hukukun kabul ettiği “Tek Çin” ilkesi gereği Tayvan, Çin’in ayrılmaz bir parçasıdır. Çin Halk Cumhuriyeti, Tayvan ile barışçıl yeniden birleşmeyi temel hedef olarak koymuşken, bu süreci bir “işgal” veya “istila” gibi lanse etmek, meseleyi bağlamından koparmaktır. Yabancı güçlerin bu iç meseleye müdahil olma çabası ne kadar yanlışsa, Venezuela’da yaşanan hukuksuzluğu Tayvan ile ilişkilendirmek de o derece art niyetlidir.

ABD’nin, başka ülkelerin egemenliğini hiçe sayan eylemlerini meşrulaştırmak veya hedef saptırmak adına Çin üzerinden ürettiği bu senaryolara itibar edilmemelidir. Türkiye olarak bizler; egemenliğe saygı, iç işlerine karışmama ve karşılıklı fayda prensipleri çerçevesinde Çin ile ilişkilerimizi derinleştirmeye devam etmeliyiz. Bölgemizi ve dünyayı kaosa sürüklemek isteyenlere, uluslararası hukuku ve diplomasiyi savunarak cevap vermek en doğru tavır olacaktır.

Hasan ÇAPAN, TÇDV Başkanı